Global Paint Products BV

Verfkwasten


Soorten kwasten:

Blokwitter of Blokkwast:

Deze brede rechthoekige kwast is voorzien van lange haren, zodat deze een flinke hoeveelheid verf (vooral latex of acryl) op kan nemen. Dankzij de lange haren kan de verf ook goed in de poriën van stenen en voegen ingewerkt worden. Deze kwast is ook geschikt om vorstbestrijdende coatings of fixeermiddelen aan te brengen.

Platte kwast:

De platte kwast is een veel gebruikte kwast. Deze wordt vaak gebruikt door particulieren.
Voor het vernissen van een parketvloer gebruikt men doorgaans een brede platte kwast met lange haren.

Ronde kwast:

Ook de ronde kwast is geschikt voor veel verschillende klussen, maar heeft een kleiner oppervlak en is daardoor iets minder geschikt voor grote vlakken. Voor grote oppervlakken wordt meestal een beroep gedaan op de verfrol. Ronde kwasten zijn meestal omwonden met een dun draad welke kan worden aangetrokken om de haren goed samen te houden. Hierdoor kan men de verf goed uitstrijken.

Puntkwast en penseel:

Voor precisiewerkjes gebruikt men bij voorkeur een puntkwast met afgeschuinde punt. Er zijn schilders die hiervoor een ronde kwast met zichtbare tekenen van slijtage gebruiken. Hiermee kan men gemakkelijk langs randen, elementen in reliëf en decoratieve figuren werken.

Sjabloneerkwast:

Het tamponeren is een schildertechniek die terug is van weggeweest. Met een sjabloneerkwast, een dikke, ronde en kortharige kwast, brengt men al deppend verf aan op het werkvlak (meestal muren).
Hierdoor ontstaat een stippeleffect.


Onderdelen van de kwast:

Haar:

Het belangrijkste onderdeel van de kwast. Ofwel voorzien van zuiver varkenshaar, ofwel voorzien van synthetisch haar of een mengeling. Een nieuwe onmtwikkeling is een soort synthetische vezel, die speciaal ontwikkeld is voor de nieuwe generatie 2010-lakken.

Touw:

Het katoenen touwtje houdt de haren van een ronde kwast samen. De kwastharen slijten af en door na verloop van tijd het touw in te korten, hebt u opnieuw voldoende lange haren op uw kwast.
Het touwtje werd vroeger gebruikt als steungevende structuur voor een kwast met lange haren, omdat de meeste kwasten min of meer van een gelijke haarlengte gemaakt werden. Door de tijd heen is het touwtje meer beginnen te fungeren als aanduiding voor professioneel materiaal.

Kit:

Dit is het onzichtbare deel van de kwast. Het deel waar de haren in vast zitten.

Bus of ring:

Deze houdt de steel en de haren samen. Een ring kan vernikkeld of verzilverd zijn, maar kan ook uit koper, inox, messing of kunststof bestaan. Een ring uit messing, kunststof of inox is vooral handig om watergedragen verven mee aan te brengen. Deze materialen kunnen namelijk niet roesten.

Steel:

Meestal wordt voor een houten steel gekozen (beukenhout), maar ook kunststof stelen zijn in de handel verkrijgbaar.


Kenmerken van een goede kwast:

Verfopname:

De verf moet goed worden opgenomen door de kwast. Bij het transport mag zo weinig mogelijk verloren gaan.

Verfafgifte:

De verf moet zo gelijkmatig mogelijk op het oppervlak aangebracht worden.

Glad maken:

De verf moet gelijkmatig over het oppervlak verdeeld en gladgemaakt worden.


Soort haar:

Voor bovenstaande eigenschappen is vooral het haar verantwoordelijk. Er zijn natuurlijke kwasten en kunststofkwasten.

Varkenshaar:

Varkenshaar is zeer sterk en heeft een zeer gunstige vorm. De opsplitsing in drie à vier punten zorgt ervoor dat de verf gelijkmatig gladgemaakt wordt.

Verdere voordelen:

  • Geen verlies van de goede eigenschappen voor het gladmaken bij slijtage
  • Uitstekend verfopnamevermogen door schubbige oppervlaktestructuur
  • Uitstekend vermogen om weer naar de oorspronkelijke positie te keren door de grote elasticiteit
  • zeer geschikt voor oplosmiddelhoudend materiaal

Wanneer men de haartjes vanaf het topje (de 'bles') naar onder kan splijten, weet men dat het gaat om kwaliteitsharen. Er komen immers veel kwaliteitsverschillen voor bij varkensharen. Veelal bepaalt de leefomgeving van de dieren de kwaliteit. Een koud klimaat zorgt voor langere en meer veerkrachtige haren. Veel kwaliteitshaar is dan ook uit Siberië afkomstig, hoewel recent zeer veel kwalitatief haar wordt ingevoerd vanuit Noord-China. Nadelig aan varkenshaar is de kostprijs, waardoor men lang heeft gezocht naar kunststofharen met een bevredigende kwaliteit. Binnen 5 à 10 jaar zijn varkensharen (waarschijnlijk) niet meer te betalen en nauwelijks in goede kwaliteit te verkrijgen. De Chinezen zijn namelijk hun varkensfokkerijen veel meer ‘Europees’ aan het opzetten: Intensieve veeteelt. De leeftijd van het gemiddelde varken gaat daardoor omlaag en ook zijn ze minder buiten. Daardoor neemt beschikbaarheid van langere lengtes af, met name in natuurlijk zwart. De varkens ontwikkelen minder haargroei. Daarbij komt dat het loon in China jaarlijks stijgt, dus de schaarse haren dié er zijn moeten ook nog eens voor veel meer geld verwerkt worden.
Vroeger kwam ook dassenhaar veelvuldig voor, omdat het heel zacht en veerkrachtig is. Het raakt echter stilaan in onbruik, omdat het zeer duur is. Mede daarom werden daskwasten dikwijls ook vervalst: men gebruikte voor de binnenvulling een andere haarsoort (zelfs geitenhaar) en alleen voor de buitenrand werd dan dassenhaar gebruikt. Marterhaar, runderhaar en ponyhaar komen ook nog voor, wel in mindere mate en meestal bij penselen.

Kunststofhaar:

Kunststof kwasten worden individueel uit polyamide of polyester gespoten. Ze zijn meestal conisch, rond of klaverbladvormig. Om een bepaalde elasticiteit te bereiken worden ze binnenin soms van een hol kanaal voorzien. De punt wordt achteraf ingesneden. Ze zijn vooral geschikt voor wateroplosbare lak of verf/lazuur op waterbasis. Er is zelfs al een prototype van een nieuwe fiber gemaakt: Een kunststof vezel met drie, soms vier holtes. Dat wordt dus een van de eerste kunststofharen kwasten die, net als varkenshaar, hol is van binnen. Er is ook een combinatie van varkenshaar (of paardenhaar) met kunsthaar verkrijgbaar. Deze kwasten gebruikt men vooral voor houtveredeling.

Veerkracht:

Varkensharen hebben een natuurlijke veerkracht en vervormen niet snel. Men kan de veerkracht van een nieuwe borstel nagaan door ermee over een oppervlak te strijken: de haren moeten zich naar het vlak voegen zonder te ver uiteen te gaan en direct terugspringen zodra men de borstel opheft. Ze moeten ook goed vastzitten.


Wanneer welke kwast gebruiken:

De meest geschikte vorm van een kwast hangt af van het te schilderen oppervlak. Voor fijne stroken gebruikt u een smalle ronde kwast; voor grote oppervlakken dient een brede, platte kwast (of rol) gebruikt te worden. Toch is een ronde puntkwast handig om recht mee af te boorden. Een dikke ronde kwast kan ook dienen voor oppervlakken, want die neemt voldoende verf goed op en geeft die ook mooi verspreid terug af. Voor echte grote oppervlakken, neem een blokkwast. Een radiatorkwast heeft een gebogen vorm en een lang handvat. Daardoor is deze echt handig om op moeilijke plaatsen te schilderen (bijvoorbeeld een muur achter een radiator). De ring van de radiatorkwast is gebogen of er zit een rechte ring op een gebogen handvat. Nog een apart type kwast is de vernisspalter. Deze dient om het vernis dat met een rol of een dikke kwast aangebracht werd, gelijkmatig te verdelen.


Kwasten kunnen grofweg opgedeeld worden in 5 groepen per toepassing:

1: Nieuwe generatie verfkwasten:

De nieuw ontwikkelde vezels zijn uitermate geschikt om met de oplosmiddelvrije verf volgens de VOC-norm te werken. Daarnaast zijn ze evenwel geschikt voor universeel gebruik.

2: Lakverf en vernis op synthetische basis

Met white spirit verdunbare (of solventgedragen) verf of vernis, brengt u het best aan met kwasten gemaakt van uit zuiver varkenshaar. Dat haar is op het uiteinde door een natuurlijke eigenschap opgesplitst (dit noemen we een bles). Daardoor neemt het de verf goed op en zorgt het voor een optimale verdeling van de verf. Dit door de aanwezigheid van de meerdere verdeelpunten. Bovendien blijft de gespleten haarpunt van varkenshaar opsplitsen bij het verslijten van de kwast. De kleur van kwasten met varkenshaar (wit of zwart) speelt geen enkele rol in gebruik en is er enkel om het uitspoelen gemakkelijker te maken.

3: Lakverf en vernis op waterbasis:

Voor watergedragen verf en vernis gebruikt u kwasten met synthetisch haar in plaats van met natuurlijk varkenshaar. Watergedragen lakverf droogt snel en is dik en laat zich daarom gemakkelijker aanbrengen met een kwast met synthetische haren. Voor deze witte 'haren' wordt zowel polyester, Chinex als orel als grondstof gebruikt.

4: Muur- en plafondverven:

Muren en plafonds worden dan wel met een rol geschilderd, toch hebt u ook een kwast nodig voor de randen en hoeken. Gebruik hiervoor een kwast met zuiver varkenshaar en hou er rekening mee: hoe dikker de verfborstel, hoe beter de vulling en de aangebrachte laagdikte.

5: Houtbescherming en -veredeling (beitsen):

Naast kwasten met enkel zuiver varkenshaar en andere met enkel synthetische haren, bestaan er ook kwasten die uitgerust zijn met een combinatie van beide. Zulke kwasten zijn de meest geschikte om lazuren en beitsen mee aan te brengen en zo uw hout te beschermen of te behandelen, hoewel kwasten in zuiver varkenshaar hiervoor zeker ook in aanmerking kunnen komen. De combinatie van varkenshaar en synthetisch haar (meestal orel of polyester) zorgt er wel voor dat het aangebrachte product goed in het hout kan impregneren en zo voor een perfecte bescherming kan zorgen. Bij dit soort kwasten is een ongeverniste houten steel bovendien mooi meegenomen. Bij het behandelen van tuinhout zal de steel namelijk het meeste van het afdruipend product opnemen, zodat het niet op uw handen terecht komt.


Nieuwe generatie kwasten volgens VOS:

Oplosmiddelhoudendeverven (2010) zijn nog steeds gebaseerd op oplosmiddel, al is dat veel minder dan voorheen. De 2010-verf moet over het algemeen wat schraler worden opgebracht.
Terwijl de verf wel dikker is geworden, juist doordat er minder oplosmiddel in zit. De uitdaging is dus om een kwast te vinden die voelt als een oude vertrouwde kwast, die voldoende verf opneemt, en bij het verstrijken niet al te veel tegelijk afgeeft. Daarnaast moet het resultaat streepvrij zijn. Dat is nog belangrijk omdat 2010-verf over het algemeen wat sneller droogt. Dat vergt een nauwkeurig balanceren tussen allerhande bezettingen, lengtes en mixen van de juiste vezels.

De kwasten die als 2010-geschikt worden gepresenteerd zijn bijna allemaal van synthetische haren gemaakt.
De traditionele kwasten van bijvoorbeeld varkenshaar zijn minder goed geschikt voor een goed resultaat.
De ontwikkeling van nieuwe vezels en de samenstelling van de kwast brengen hier soelaas.

Nieuwe vezels

De nieuwe vezels hebben specifieke eigenschappen die het bovenstaande probleem verhelpen. Een van de nieuwe generaties van vezels bv. is een samensmelting van twee vezels met elk hun eigen voordelen die in een verhouding van 50/50 tot één vezel worden gemaakt, met als resultaat een zeer fijne en gladde vezel. De fijne structuur zorgt ervoor dat de kwast drie keer meer vezels bevat dan een traditionele kwast.
Zodoende heeft ze meer massa om de zwaardere verf te verplaatsen. Door de gladheid van de vezel is de kwast in staat de verf optimaal af te geven. Een bijkomend voordeel van de nieuwe vezel is het feit dat de massa van vezels recht en verticaal naast elkaar in de kit is gespannen, waardoor de capillaire werking optimaal is, zodat ze steeds voldoende verf blijft afgeven. Een bijkomend voordeel van de rechte haren is het feit dat ze makkelijk te fixeren zijn en bijgevolg minder vezels verliezen. De vezels blijven goed ingespannen. De bus van de kwast bestaat uit inox (bij sommige uit kunststof), dat een hoge kwaliteit heeft en bestand is tegen oplosmiddel en dergelijke.

De voordelen op een rijtje:

  • Perfect vloeiende verflaag
  • Direct de juiste laagdikte aanbrengen
  • Hoge kwaliteit bles
  • Constante kwaliteit van de borstels
  • Uitstekend geschikt voor VOC 2010 verfproducten
  • Kwast gaat langer mee
  • Gemakkelijk te reinigen
  • Inzetbaar voor zowel watergedragen als oplosmiddelhoudende producten

Extra tips voor goede verfresultaten

  • Verfopname: De verf moet in grote hoeveelheid door het gereedschap worden opgenomen, zonder bij het "transport" verloren te gaan.
  • Verfafgave: Dit moet zo gelijkmatig mogelijk gebeuren.
  • Gladstrijken: Voor de gelijkmatige verdeling van de verf is in eerste instantie het harenmateriaal verantwoordelijk.
  • Kwastmateriaal: De nieuwe generatie vezels is geschikt voor universeel gebruik. Varkenshaar is zeer sterk en biedt een hoge weerstand. Deze haren houden het materiaal zeer goed vast vanwege de geschubde oppervlakte en strijken zelfs in versleten toestand nog voldoende. Ze zijn bijzonder geschikt voor materialen op basis van oplosmiddel. Kunstvezels van polyamide of poluetser worden conisch, rond of klaverbladvormig geproduceerd. Een hogere elasticiteit wordt bijvoorbeeld bereikt door holle kanalen. De punten worden achteraf ingesneden. Ze zijn bijzonder geschikt voor materialen op waterbasis.

Extra tips bij aankoop, gebruik en onderhoud:

  • Ook met een grote kwast kan behoorlijk fijn geschilderd worden.
  • Plooi van een nieuwe kwast de haren om. Hoe sneller de uiteinden van de haren omhoogspringen, hoe slechter de kwaliteit van de kwast.
  • Courante maten van ronde kwasten zijn: nr. 6 tot nr. 20 (=11 mm - 33 mm diameter haren, gemeten bij het uitkomen van de ring)
  • Varkenshaar is natuurlijk haar en is dus altijd wat vettig. Daardoor kunt u de verf er gemakkelijk mee verdelen en kunt u de kwast goed uitwassen. Om de haren van dit soort kwasten ook altijd wat vet te houden, dompelt u ze voor de eerste klus eerst even in het juiste oplosmiddel (water, white spirit....)
  • Laat uw kwasten zodaning drogen dat ze niet op de haren rusten.
  • Een gereinigde verharde kwast wordt weer soepel na een nachtje in azijn, dit om eventuele kalkresten (van het spoelwater) te verwijderen.

Bronvermelding:

Eigen onderzoek laboratorium Global Paint products B.V.
Vakblad Decoratie uitgave juni 2010
Schildersvakkrant uitgave 28 mei 2010


Downloads:

Artikel Schildersvakkrant: Water en varkens veranderen de kwast
www.schildersvakkrant.nl

Artikel Decoratie: Nieuwe generatie verfborstels op komst
www.decosite.be